Buste voor meer dan 1 miljoen euro verkocht bij Sotheby’s, Camille verdiende een schijntje

Woensdagavond 24 juni 2015 vond de Impressionist & Modern Art Evening Sale van Sotheby’s London plaats, lot nummer zeven was een bronzen beeld van Camille Claudel: Buste d’Auguste Rodin, die eigenhandig door Camille in 1897 is voorzien van een caduceus (de magische, met twee slangen omwonden, staf van Hermes – Mercurius, de boodschapper van de goden). De verwachting was dat het beeld tussen de 400.000 en 600.000 Britse ponden zou opbrengen. Boven alle verwachting is het lot nummer gesloten op 821.000 GBP, omgerekend 1.153.420 EUR. Dat is een hoop geld en het is geweldig te constateren dat de werken van Camille Claudel vandaag de dag zoveel opbrengen. Eindelijk krijgt zij de erkenning die zij verdient. Om het geheel in perspectief te plaatsen, is het belangrijk om te bedenken dat de zeer getalenteerde beeldhouwster aan dit beeld amper iets heeft overgehouden.

Buste de Rodin by Camille Claudel 1897

In september 1897 voert Camille Claudel enkele uitgebreide vraaggesprekken met de journalist/schrijver Matthias Morhardt voor zijn omvangrijke artikel Mademoiselle Camille Claudel dat zal verschijnen in de Mercure de France van maart 1898. Morhardt kan tegenwoordig gezien worden als Camille’s eerste biograaf. Hij onderscheidt haar beelden van die van Rodin en schrijft haar vol vuur en passie een bevoorrechte positie toe. Mademoiselle Camille Claudel heeft een Art Nouveau (Nieuwe Kunst) gecreëerd: het is goud dat zij heeft gevonden. Het is goud dat haar toebehoort.

In dezelfde tijd dat de interviews plaatsvinden, krijgt Camille dankzij Morhardt de opdracht van de Mercure de France om een aantal bustes van Rodin in brons te realiseren. Ze laat dit aan Rodin weten in een brief. Monsieur Rodin […] Ik neem de gelegenheid te baat om een beetje over mijn zaken te praten. Onlangs heeft Morhardt tien borstbeelden van u in brons door de Mercure de France bij mij laten bestellen, die voor 300 franc per stuk door de krant zullen woorden verkocht; maar ik krijg daarvoor 280 franc om de bronsgieter te betalen en bovendien het werk van de graveur te doen, dat wil zeggen, de naden weghalen en een caduceus graveren. Ik had deze opdracht aangenomen zonder dat ik me realiseerde hoeveel werk het voor mij betekende, maar alleen al het graveren van de caduceus kost me een hele dag en dan nog vijf à zes dagen om de naden naar behoren weg te werken: wilt u alstublieft tegen Morhardt zeggen dat ik niet door kan gaan met die bustes, ik kan er geen 1000 franc uit eigen zak bijleggen en me daarna laten uitmaken voor geldverkwister, en dit soort opdrachten zijn eerder bedoeld om de mensen wijs te maken dat ze volop werk hebben, dan om ze daadwerkelijk te helpen. […] Ik loop grote kans dat ik van alle moeite die ik doe wel nooit de vruchten zal plukken. […].
Op 2 december 1897 schrijft Rodin haar een lange brief terug. […] Toon uw prachtige werk. Er bestaat gerechtigheid, gelooft u me. Men wordt beloond en gestraft. Een genie als het uwe is zeldzaam. […] Die bronzen, daar moet u aan doorwerken zonder caduceus, zonder de naden weg te werken, dat is uw zaak niet. […].

Caduceus by Camille Claudel on the buste de Rodin

Camille volgt de raad van Rodin op want er zijn slechts een paar beelden bekend die de caduceus daadwerkelijk dragen en het beeld dat bij Sotheby’s geveild is, hoort tot deze zeldzame exemplaren. Dat maakt de prijs natuurlijk hoger, maar een miljoen euro vergeleken bij alle moeite die Camille erin heeft gestoken en wat zij ervoor heeft ontvangen, is natuurlijk wrang. Uiteraard moeten we zo niet denken en er een positieve wending aan geven. Er bestaat gerechtigheid, om de woorden van Rodin te herhalen, eindelijk krijgt Camille Claudel een positie in de kunstwereld waar zij volledig recht op heeft. Le temps remettra tout en place. We citeren niet langer Rodins woorden: Ik heb haar getoond waar zij het goud zou vinden: maar het goud dat zij vindt, behoort aan haar. We citeren vanaf nu Morhardts woorden: Mademoiselle Camille Claudel heeft een Art Nouveau (Nieuwe Kunst) gecreëerd: het is goud dat zij heeft gevonden. Het is goud dat haar toebehoort. Daarbij hoort Camille Claudel beschouwen als een zelfstandig statuaire (beeldhouwer) en niet langer als leerling van Rodin want zij was zoveel meer dan dat.

© Karin Haanappel
24 juni 2015

Impressionist & Modern Art Evening Sale

24 JUNE 2015 | 7:00 PM BST | LONDON

LOT 7 – CAMILLE CLAUDEL – BUSTE D’AUGUSTE RODIN
PROPERTY FROM A PRIVATE COLLECTION
Estimate  400,000600,000 GBP (561,958 – 842,938 EUR)
LOT SOLD. 821,000 GBP (1,153,420 EUR) (Hammer Price with Buyer’s Premium)

DETAILS
Camille Claudel
1864 – 1943
BUSTE D’AUGUSTE RODIN
inscribed Camille Claudel and incised with the caduceus mark
bronze
height: 40cm. (15 3/4 in.)
Conceived in 1886-92 and cast in bronze in an edition of 16 during the artist’s life-time. The present work was cast by François Rudier, Paris and bears the caduceus mark chased by Claudel.

AUTHENTICATION
The authenticity of this work has been confirmed by Reine-Marie Paris and Danielle Ghanassia.

PROVENANCE
(probably) Daniel Baud-Bovy, Geneva
Alfred Baud, Geneva (by descent)
Private Collection, Belgium (acquired in 1990. Sold: Brussels Art Auctions, Brussels, 19th June 2012, lot 276)
Purchased at the above sale by the present owner

LITERATURE
Edmond Pottier, ‘Les Salons de 1892’, in Gazette des Beaux-Arts, Paris, 1892, mentioned p. 34
Gustave Geffroy, ‘Le Salon de 1893’, in La Vie Artistique, Paris, 1893, mentioned p. 337
Henri de Braisne, La Revue Idéaliste, Paris, October 1897
Mathias Morhardt, Mercure de France, Paris, March 1898, mentioned pp. 729-730
Robert Descharnes & François Chabrun, Auguste Rodin, Lausanne, 1967
Alain Beausire, Quand Rodin exposait, Paris, 1988, other casts listed pp. 116, 118, 125, 159, 228 & 242
Reine-Marie Paris & Arnaud de La Chapelle, L’Œuvre de Camille Claudel, Paris, 1990, no. 24, illustration of another cast p. 121; detail of the present cast illustrated p. 122
Gérard Bouté, Camille Claudel. Le miroir et la nuit, Paris, 1995, illustration of another cast p. 69; other casts listed p. 226
Anne Rivière, Bruno Gaudichon & Danielle Ghanassia, Camille Claudel, catalogue raisonné, Paris, 2001, no. 22, illustration of another cast p. 85
Antoinette Le Normand-Romain, Camille Claudel & Rodin: Time will Heal Everything, Paris, 2013, illustration of another cast p. 28

CATALOGUE NOTE
An intense portrayal of her fellow sculptor and lover, Camille Claudel’s Buste d’Auguste Rodin is a testament to the artistic and personal relationship between two important figures who influenced the development of modern sculpture. Claudel moved to Paris in the early 1880s from her family’s farm in northern France to pursue a career in the plastic arts. She was not even twenty years old when the sculptor Paul Dubois introduced her to Auguste Rodin and within a year she became an apprentice in his studio, as well as his muse, confidante and lover. Claudel and Rodin worked together for over a decade, during which time she flourished both as an indispensable figure in Rodin’s studio and a virtuosic sculptor in her own right. Antoinette Le Normand-Romain commented: ‘Her sculptures were modelled with the extraordinary accuracy and intensity of expression which had characterised Rodin’s work throughout the 1880s, whilst perhaps endowing them with more powerful emotion, as her work was the direct expression of her feelings’ (A. Le Normand-Romain, op. cit., p. 35).

rodin 5

While Rodin executed several portraits of his companion, Claudel only produced the present bust image of Rodin and a charcoal drawing (fig. 1). This unembellished and intense, almost wild portrayal stands in sharp contrast to the sensuous, soft renderings that Rodin produced of his muse (fig. 2). Antoinette Le Normand-Romain described the present composition as: ‘a thin-faced, youthful Rodin, whose broad forehead and strong nose give the very image of strong will and the power of creation. This “patient” and “thoughtful” work, characterised by a very in-depth analysis of his physiognomy, was carried out in 1888-1889; it was abandoned and then taken up again, because Rodin seldom posed’ (ibid., p. 27).

rodin 6

Claudel executed three plaster versions of this work, two of which are at the Musée Rodin, Paris and one at Musée de Roubaix, as well as a wax-patinated plaster, now at the Musée Ziem, Martigues. The first bronze, which was originally owned by Rodin and is now at the Musée Rodin in Paris, was cast by AD Gruet Ainé in 1892 and was exhibited at the Société Nationale des Beaux-Arts that year. Subsequently 15 further casts were commissioned by Mercure de France and were cast by François Rudier in Paris. Several of these casts are now in public collections: Musée Municipal, Guéret; Musée d’Art et d’Archéologie, Aurillac; Musée du Petit-Palais, Paris; California Palace of the Legion of Honor, San Francisco and Museo Soumaya, Mexico City. Claudel had an agreement with Mercure de France that she would chase the caduceus sign – in ancient Roman mythology the winged staff entwined by two serpents carried by Mercury, the messenger of the gods. However, eventually she only chased the sign on the first few casts, and the present work is one of only three known casts to bear the caduceus.

NB. Er staan een aantal onvolkomenheden in de catalogue note, maar die worden in mijn boek Camille Claudel statuaire rechtgezet.

rodin 4a

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s