8 december 2014: bon anniversaire Camille Claudel

Ma chère Camille, le temps remettra tout en place !

Wat ben ik blij dat ik je heb mogen ontmoeten. Je toonde mij jouw kunstwerken op een stralende lentedag in 1993. Ik weet het nog precies. Ze raakten me heel diep, wat een talent, wat een genialiteit, wat een oogverblindende schoonheid. Ik wist het meteen, dit is het begin van een onverbrekelijke verbintenis die alle dimensies overstijgt.

Met de jaren heb ik je beter leren kennen, door de boeken die over je geschreven zijn, door de films waarin ze jou proberen neer te zetten, maar bovenal door jouw eigen, bezielde beelden. Niet alles wat ze over ze schrijven, is waar. Je beelden daarentegen spreken jouw taal. Met Jungs psychologie van de kunst in de hand ben ik jouw leven in gestapt, op zoek naar de antwoorden op mijn vragen. Ik heb in jouw voetsporen gewandeld en ben jouw vrienden en familie tegengekomen. Ook heb ik de mensen ontdekt die jou liever van het toneel zagen verdwijnen. Ze deden voorkomen dat het Rodin was die het op jou gemunt had. Je herkende zijn werknemers en trok je conclusie. Ik kan het je niet kwalijk nemen, Rodin had jou nodig en dat wist jij ook. Maar Rodin had geen idee wat er zich afspeelde. Hij begreep jouw woede en frustratie niet. Hij voelde alleen de pijn en het gemis van de enige vrouw die hem op artistiek niveau begreep, die hij lief had en niet kwijt wilde. Maar Rodin was niet in staat om voor zichzelf op te komen, hij kon geen verantwoording nemen, laat staan beslissingen. Hij gaf de regie over zijn leven uit handen. Hij was onzeker, heeft velen verdriet gedaan en niet in de laatste plaats zichzelf. Uiteindelijk is hij op een ijskoude novemberdag in 1917 in alle eenzaamheid gestorven.

Ik praat niet goed wat Rodin heeft gedaan. Een moeder haar kinderen ontzeggen, is een van de ergste dingen die een vader kan doen. De stap om bij hem weg te gaan, begrijp ik volledig. Waarom nog langer je creativiteit gebruiken voor het oeuvre van een man die jou in de steek heeft gelaten? Zéro plus zéro égale zéro…

Je bent vertrokken en hebt een eigen oeuvre gecreëerd. Prachtige en doorleefde Art Nouveau beelden. Het is je gelukt om je gevoelens en emoties te sublimeren in je kunstwerken, schitterende beelden die doordrongen zijn van de tijdgeest van het Fin-de-Siècle. Je hebt geëxposeerd op salons en bij galeries en het was jouw naam die klonk door de straten van het bruisende Parijs van la Belle Époque. Het is niet gemakkelijk rond 1900 om als alleenstaande vrouw je hoofd boven water te houden. Bovendien wilde men een vrouwelijke kunstenaar lang niet zoveel betalen als een mannelijke kunstenaar. Helaas hebben we daar anno 2014 nog steeds mee te maken, al komt er langzaam verandering in deze situatie. Jij hebt keihard gewerkt, vanuit je diepste zielenroerselen heb je nieuwe ideeën vorm gegeven, het collectief onbewuste naar de oppervlakte gebracht en volledig resonerend in de tijdgeest van je eigen tijd. Je hebt geprobeerd optimistisch te blijven, hoe zwaar het ook was. Dat is een typische boogschutterenergie als ik het zo mag noemen.

La Valse - Camille Claudel - photo Karin Haanappel

Het leven is nooit eenvoudig voor je geweest. Je bent geboren als tweede kind van je ouders en moest je jonggestorven broertje vervangen. Dat kan natuurlijk nooit, ieder kind is uniek. Je moeder kon er emotioneel niet mee overweg. De dood van haar eerste kind confronteerde haar met de dood van haar eigen moeder. Ze was nog maar drie jaar toen haar moeder stierf, wat een angst moet de kleine Louise-Athanaïse hebben gevoeld om de veiligheid van haar eigen moeder kwijt te raken. Om te overleven heeft zij haar angsten onderdrukt en waarschijnlijk heb je haar hiermee geconfronteerd. Wat je in jezelf wegstopt, wil je ook in anderen wegstoppen. Dat heeft jouw moeder letterlijk gedaan, getuige haar woorden over jou in 1913: dat zij vergeten mag worden, dat is het beste wat er kan gebeuren. Maar je moeder kon jou niet in haar eentje wegstoppen, ze had de handelingsbevoegdheid van een man nodig. Jouw vader heeft het nooit gewild, hij heeft je gesteund door dik en dun. Hij geloofde in je talent en in jouw doorzettingsvermogen om statuaire te worden. Jullie begrepen elkaar en hebben veel gecorrespondeerd, maar alle brieven zijn helaas na je internering verdwenen . Zijn ze vernietigd omdat ze aantoonden dat je helemaal niet gek was? Na de dood van je vader – waarvan jij niet op de hoogte werd gesteld – is je broer Paul degene die de bevoegdheid heeft om je op te sluiten.

Het is Paul geweest die je moeder heeft bijgestaan om de projectie van haar eigen angsten letterlijk weg te stoppen. Hij zag het als zijn plicht. Vanuit zijn katholieke gedachtegoed was hij ervan overtuigd dat je boete moest doen voor je zondige gedrag. Maar hij had je een zonde in de schoenen geschoven die je niet had begaan. Het was zijn onmacht, hij was niet opgewassen tegen de demonen in zijn hoofd in de zomer van 1886. Hij adoreerde je Camille en jij zag hem als mon petit Paul. In zijn ogen kon jij geen relatie hebben met een man die qua leeftijd je vader kon zijn. Rodin was immers vierentwintig jaar ouder dan jij en je baarde zelfs zijn kind, in Shanklin. Paul kon dat niet verdragen. Het kind moest weg, dood. En dat deed hij in zijn gedachten. Hij werd bang en voelde zich in de steek gelaten. De dood kende hij als kind van zeer nabij. Deze heeft hem veel angsten en onzekerheden bezorgd. De herinnering aan Charles-Henri die maar twee weken heeft geleefd, hing als een donkere wolk boven jullie beider hoofden. Paul krijgt zelfs de naam Charles mee bij zijn geboorte. Het moeten bijwonen van de doodsstrijd van jullie grootvader Cerveaux heeft de kleine Paul voor zijn leven getraumatiseerd! En dan die grote stad waar hij zich niet thuis voelde. Voor jou was Parijs een droom die eindelijk uitkwam, voor Paul betekende het de hel. Wat moet hij wanhopig zijn geweest. Ik kan me voorstellen dat zijn bekering in 1886 eigenlijk een vlucht was, dat hij de regels en dogma’s van de kerk nodig had om overeind te blijven staan. Hij is ze gaan hanteren als rode draad in zijn leven, een soort houvast waaraan hij zich kon vastklampen. Hoe groter zijn angsten, hoe sterker zijn katholieke overtuiging. En hij is zijn angsten gaan projecteren, vooral op jou. Wanneer jij Sakountala op de Salon van 1888 presenteert, schrijft hij Une mort prématurée.

Tot zover, lieve Camille, een klein citaat van mijn lange brief aan jou die opgenomen is als afsluiting van mijn boek Camille Claudel statuaire. Een boek waarin ik je neerzet als pionier van de Art Nouveau. Een boek waarin ik jouw twee onwettige kinderen bestaansrecht geef. Een boek waarin ik aantoon dat jij niet gek was, maar op een hele slinkse manier van het toneel moest verdwijnen. Het ging om geld, macht en status. Alle menselijkheid en redelijkheid was weg. En jij had het ongeluk om als geniale vrouw te leven in een zeer misogyne tijd.

Vandaag op jouw 150e geboortedag mag ik het boek presenteren in het theater van Singer Laren. In datzelfde theater heb ik veertien jaar geleden voor volle zalen gesproken naar aanleiding van jouw eerste tentoonstelling in Nederland, in het Singer museum in Laren. Camille Claudel uit de schaduw van Rodin. Mijn boek gaat verder, want ik haal je niet alleen uit de schaduw van Rodin door je volledig in de spotlights van de Art Nouveau te plaatsen, ik haal je ook uit de schaduw van je broer Paul door aan te tonen dat hij zijn eigen drama op jou heeft geprojecteerd.

Het boek telt ruim 300 pagina’s en is voorzien van schitterende foto’s van mijn broer Bernd Haanappel. Samen hebben we uitgeverij Haanappel Publishers opgericht om jouw boek (en alle boeken die nog zullen volgen) naar ons eigen idee en inzicht te kunnen uitgeven. Afgelopen week hebben wij, in overleg met de drukker, besloten dat Camille Claudel statuaire een gebonden boek zal worden! Het boek is te mooi en te belangrijk om als paperback door het leven te gaan, dat is eeuwig zonde, daarom kiezen we vanuit ons hart voor een hardcover. Alleen alle boekbinders zitten helemaal vol tot de kerst, wat betekent dat ze pas in januari 2015 kunnen inbinden. Ik weet dat jij dit helemaal niet erg vindt, lieve Camille, dat je oprecht blij en ontroerd bent met een gebonden boek. Alleen voor alle mensen die met smacht zitten te wachten op jouw boek is het nog even geduld hebben. Zij kunnen ondertussen een email sturen naar haanappelpublishers@hotmail.com om alvast een gesigneerd exemplaar te bestellen. Zodra het boek naar de boekbinders gaat, ontvangen ze een nota (zonder verzendkosten) en zal ik het boek toesturen nog voordat de boekwinkels hun voorraad krijgen!

Bon anniversaire Camille Claudel !

© Karin Haanappel
8 december 2014
www.camille-claudel.nl

Cover Camille Claudel statuaire-Karin Haanappel-2014

Camille Claudel statuaire door Karin Haanappel
Uitgeverij: Haanappel Publishers
ISBN: 9789082301908
hardcover
304 pagina’s full colour
€ 32,50

LET OP: door omstandigheden is het boek pas najaar 2016 leverbaar.

Advertenties

One thought on “8 december 2014: bon anniversaire Camille Claudel

  1. Wat een heldere lezing was dat gisteren met een intensief onderzocht en diep rakend levensverhaal. Mijn complimenten. Hoewel bijna alles bekend was door de vele (franse) boeken die ik heb gelezen in de loop der jaren en er een aantal van mijn vermoedens door jou werden bevestigd blijft het een afschuwelijk drama hoe haar leven is verlopen. Me richtend op haar kunstzinnige uitingen kan ik niet anders dan concluderen dat zij de ultieme beeldhouwster van het innerlijk is geweest. We gaan op zoek naar wat er nog meer moet zijn over/achter gebleven! Dank voor je verhaal, met smart wachtend om alles zwart op wit te lezen in je boek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s